سرنوشت پروژه خودروسازی ایران در ونزوئلا

با افزایش تنش‌ها در ونزوئلا و حمله ایالات متحده به این کشور، توجه‌ها بار دیگر به سرمایه‌گذاری ایران در صنعت خودروی این کشور جلب شده است. ایران‌خودرو و سایپا در سال ۲۰۰۶ با سرمایه‌گذاری ۷۰ میلیون دلاری، کارخانه‌ای در ونزوئلا راه‌اندازی کردند و شرکت مشترکی به نام ونیراتو (Venirauto) تشکیل شد. در این پروژه، خودروهای سمند و پراید با نام‌های سنتارو و تورپیال مونتاژ می‌شد و هدف اولیه تولید ۱۶ هزار دستگاه در سال بود که به مرور قرار بود به ۲۵ هزار دستگاه برسد.

با این حال کارشناسان از ابتدا معتقد بودند که مقیاس اقتصادی تولید خودرو حداقل سالانه ۱۰۰ هزار دستگاه است و تولید کمتر از این رقم سوددهی کافی ندارد، مگر اینکه قطعات وارد و فقط مونتاژ شود. در سال ۲۰۱۰ نیز برای رسیدن به هدف ۱۰۰ هزار دستگاه، احداث کارخانه جدید با هزینه ۱۰۱ میلیون دلار پیشنهاد شد، اما این طرح اجرایی نشد.

رئیس انجمن صنایع همگن قطعه‌سازی ایران، محمدرضا نجفی‌منش، علت عدم موفقیت پروژه را عدم پرداخت به‌موقع مشتریان ونزوئلایی اعلام کرد. با توجه به زیان‌دهی پروژه، ایران در سال ۲۰۱۵ فعالیت کارخانه را متوقف کرد. در طول سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۵، تنها ۱۱ هزار و ۶۰۵ دستگاه پراید و سمند تولید شد که از اهداف اولیه فاصله قابل توجهی داشت.

این پروژه تا سال ۲۰۲۳ تقریبا مسکوت بود تا اینکه با سفر رئیس‌جمهور وقت ایران به آمریکای لاتین، توافقاتی برای احیای کارخانه ونیراتو و تولید ۲۰۰ هزار دستگاه خودرو طی پنج سال مطرح شد و برنامه‌ریزی برای تولید چهار مدل خودرو و صادرات آن نیز اعلام شد. با این حال، محدودیت‌های اقتصادی در هر دو کشور مانع از شروع تولید شد و تنها صادرات محدود خودرو ادامه یافت؛ برای نمونه سایپا در سال ۲۰۲۳ هزار دستگاه خودرو به ونزوئلا صادر کرد.

به این ترتیب، سرمایه‌گذاری ایران در خودروسازی ونزوئلا فعلاً به شکل صادرات محدود ادامه دارد و وضعیت تولید کارخانه هنوز روشن نیست.

منبع خبر: دنیای اقتصاد