
آمارهای منتشرشده در سامانه کدال نشان میدهد مجموع تولید سه خودروساز بزرگ کشور در ۹ ماه ابتدایی سال جاری با فاصله قابلتوجهی از برنامه تعیینشده همراه بوده است. بر اساس گزارشهای ارائهشده به سازمان بورس، ایرانخودرو، سایپا و پارسخودرو از ابتدای سال تا پایان آذرماه در مجموع ۶۰۵ هزار و ۷۸۴ دستگاه خودروی سواری تولید کردهاند؛ رقمی که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته حدود ۴.۸ درصد کاهش را نشان میدهد.
این کاهش تولید عمدتاً ناشی از افت تیراژ در سایپا و پارسخودرو است، در حالیکه ایرانخودرو در همین بازه زمانی رشد تولید را ثبت کرده است. به این ترتیب، برای نخستینبار طی ماههای اخیر، روند تولید میان سه خودروساز همسو نبوده و عملکرد متفاوتی به ثبت رسیده است. بررسیها نشان میدهد تغییر ساختار مدیریتی و واگذاری مدیریت ایرانخودرو به بخش خصوصی، در مقابل بلاتکلیفی واگذاری سایپا و پارسخودرو، میتواند یکی از عوامل اثرگذار بر این اختلاف عملکرد باشد.
نکته قابل توجه دیگر، افزایش تعداد خودروهای ناقص در آمار تولید است که بهویژه در ایرانخودرو نمود بیشتری دارد. رشد خودروهای ناقص بیانگر تداوم چالش در زنجیره تأمین قطعات است. افزایش بدهی خودروسازان به قطعهسازان و تأخیر در پرداخت تسهیلات پیشبینیشده دولتی، در کنار نوسانات شدید نرخ ارز، از جمله عواملی هستند که تأمین قطعه را با دشواری مواجه کرده و بر روند تولید اثر منفی گذاشتهاند.
با تداوم این روند، میانگین تولید ماهانه خودروسازان به سطحی پایینتر از هدفگذاری سیاستگذاران رسیده است. در حالیکه طبق برنامه اعلامی وزارت صمت، تولید سالانه باید به حدود یک میلیون دستگاه میرسید، برآوردها نشان میدهد در صورت ادامه وضعیت فعلی، تولید سالانه به شکل محسوسی کمتر از این عدد خواهد بود. بر این اساس، در پایان ۹ ماه نخست سال، تولید خودرو حدود ۱۹ درصد از برنامه تعیینشده عقب مانده است.
مرور جزئیات عملکرد شرکتها نیز حاکی از تفاوت جدی میان آنهاست. ایرانخودرو با افزایش تولید در اغلب محصولات اصلی خود، رشد قابلتوجهی را تجربه کرده، در حالیکه سایپا و پارسخودرو با کاهش تیراژ در سبد محصولات عمده، سهم اصلی افت تولید را به خود اختصاص دادهاند. این اختلاف عملکرد نشان میدهد علاوه بر عوامل کلان اقتصادی، ساختار مدیریتی و وضعیت تأمین مالی نیز نقش تعیینکنندهای در تحقق یا عدم تحقق برنامههای تولید خودرو در کشور داشتهاند.
منبع خبر: دنیای اقتصاد